Rennende tijd, sjokkende tijd

Stel je voor. Je bent terug op de middelbare school. Terwijl je door een volle lunchzaal loopt, struikel je over je eigen voeten. Je tray met eten en drinken vliegt in slow motion door de lucht. Druk gekwetter slaat in één klap om in een doodse stilte. Chocomel druipt van gezichten. Iemand heeft hagelslag in z’n haar. Gedurende dit alles lijkt de tijd voorbij te kruipen als een honderd jaar oude slak, toch?

Nieuwe situatie. Je bent op een feestje, having a mighty good time. Er worden shotjes uitgedeeld. Een van je vrienden valt door een heg heen. De dansvloer is een steeds verder uitdijende, wild bewegende bol geluk. Als je even je telefoon pakt, zie je per ongeluk de tijd: 05:37 uur. Woah! Hoe!? De tijd maakt een grap, toch? Want hoe kan deze zó snel gegaan zijn?

Snelle en langzame tijd

Dit fenomeen gebeurt omdat we ronduit belabberd zijn in het inschatten van tijd. We weten niet hoelang gebeurtenissen duren, kunnen niet plannen en leven alsof er niet ooit een dag komt waarop we dood neervallen. We zijn er slecht in om allerlei redenen. Cultuur is bepalend. Zo heeft de rat race die kapitalisme heet invloed op hoe we tijd ervaren. Net als biologische factoren als leeftijd en genen. Maar wat vooral op je tijdswaarneming-skills inramt zijn de emotionele processen die je ervaart.

Waarom? Omdat dopamine (de stof in onze hersenen belangrijk voor het voelen van geluk of verdriet) bepaalt hoe snel of langzaam tijd in onze ervaring verloopt. Een onverwacht goed momenten zorgt ervoor dat dopamine in je hersenen vrijkomt, waardoor je interne klok sneller gaat lopen. Het gevolg? Je subjectieve ervaring van tijd gaat sneller dan de tijd daadwerkelijk gaat. Tijd haalt tijd in.

Sorry: less is weer eens more

Maar of tijd voor jou nou snel of langzaam voelt – op een bepaald moment kom je er steeds meer van tekort. Al is het alleen al omdat hoe ouder je wordt, hoe sneller tijd voorbij lijkt te gaan. De tijd afremmen door heel spaarzaam met dopamine om te gaan? Mij niet gezien, ben dol op dopa. Dan toch maar een cursus time management boeken? Niet per se dé oplossing, aldus schrijver Oliver Burkman. Efficiënter met je tijd omgaan betekent dat je meer kan doen, maar daardoor ga je je tijd niet per se meer waarderen. Je doet gewoon, eh, meer.

Volgens Burkman moeten we simpelweg accepteren dat onze tijd eindig is en we inherent beperkte wezens zijn. Je kan gewoon niet zoveel als je wil. Je gáát dingen verwaarlozen, vergeten en afraffelen. En dat is prima. Natuurlijk kan je efficiënter leven, daar is niks op tegen. Maar doe dat niet om meer dingen te doen, maar om meer tijd te besteden aan dingen die je echt belangrijk vindt. Zoals in mijn geval: op de bank zitten en ijs eten. Let’s go!